چاپ        ارسال به دوست

علی طالقانی نژاد، پژوهشگر اقتصادی

هدف گذاری اقتصاد ، تورم تک رقمی و یا رشد اقتصادی؟

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA بر اساس بسته سیاست های اقتصادی دولت برای خروج غیرتورمی از رکود طی سالهای 93 و 94 مسئولین اقتصادی، اولویت را به کنترل تورم فزاینده داده اند تا از این طریق با ایجاد ثبات بیشتر در فضای اقتصاد کشور شرایط مساعدتری برای پیگیری سیاست های خروج از رکود فراهم نمایند، از این روی سیاست های پولی و سیاست های اعتباری و بانکی در جهت افزایش قدرت تسهیلات دهی بانک ها از طریق افزایش ضریب فزاینده نقدینگی و کنترل افزایش پایه پولی در دستور بانک مرکزی قرار گرفت به امید اینکه بالاخره پس از چندین دهه اقتصاد ایران در سال 1395 تورم تک رقمی را به شکل پایدار تجربه نماید.

بر اساس تازه ترین گزارش منتشر شده از سوی بانک مرکزی نرخ تورم ماهانه (رشد یک ماهه سطح عمومی قیمت ها) در دومین ماه پاییزی حدود 5/1 درصد بوده است. این نرخ از تورم ماهانه پس از ثبت نرخ های 7/1 درصدی، 4/1 درصدی، 3/1 درصدی و 4/1 و4/1 درصدی از خرداد ماه به بعد بدست آمده است که بیانگر آنست که سطح تورم ماهانه عموماً در ماههای گذشته بالا بوده است ولی تورم ماهانه آبان ماه به سطح هشدار رسیده است. تورم نقطه به نقطه پس از توقف پنج ماهه در سطح 14 درصد، در آبان ماه با افزایش مواجه بوده و به بالای 15 درصد بازگشته است.

نرخ رشد نقدینگی پس از افزایش صورت گرفته در سالهای 1390 و 1391 در سال گذشته و سال جاری با کاهشی جزئی مواجه شد، ولی این کاهش به میزان مورد انتظار نبود. البته به جز کاهش صورت گرفته در رشد نقدینگی، بانک مرکزی برای اصلاح رویه پولی قبلی، اقدامات دیگری را نیز انجام داد. از جمله مهمترین اقدامات این بود که روند قبلی در زمینه استقراض دولت و بانک ها از بانک مرکزی متوقف شد. همچنین گسترش چتر نظارتی بانک مرکزی بر مؤسسات غیر رسمی فعال در بازار پول کشور به اصلاح برخی از آمارها منجر شد مطابق آمارهای منتشر شده علت اصلی رشد نقدینگی در یکسال گذشته افزایش ضریب فزاینده پولی بوده است نه افزایش پایه پولی، البته این رویکرد با سیاست های ضد انبساطی برای کنترل بیشتر نقدینگی و تورم همراه نبود. در نتیجه رشد سالانه نقدینگی در ماههای گذشته همچنان در سطح بالای 20 درصدی قرار داشت که انتظار میرفت این موضوع از مقطعی به بعد به توقف یا معکوس شدن روند کاهش تورم منجر شود. و از سوی دیگر بر اساس آمار بانک مرکزی در دوره یکساله منتهی به شهریورماه امسال در حالی که میزان سپرده های قرض الحسنه تقریباً ثابت مانده است. سپرده های سرمایه گذاری مدت دار با رشد 1/13 درصدی روبه رو بوده و با افزایش نرخ های سود بانکی میزان سپرده های دیداری مردم نیز رشد بسیار ناچیزی حدود (6/5 درصد) داشته است که بخش مهمی از این سپرده ها و اسکناس و مسکوک نزد اشخاص به سپرده های مدت دار بانکی منتقل شده است که بیانگر انگیزه مردم برای نگهداری موجودی نقد خود در بانک ها بویژه سپرده های بلند مدت با هدف کسب سود بیشتر می باشد. برخی از کارشناسان معتقدند در شرایطی که بانک های کشور هنوز از بنگاه داری خارج نشده اند و اقدامی برای دریافت معوقات خود نکرده اند و اصلاحی در روالهای گذشته خود نداده اند و بعضی از شاخصهای ارزیابی عملکرد نظام بانکی از کفایت سرمایه گرفته تا نسبت تسهیلات غیرجاری و نسبت دارایی ثابت و غیره تطابق با معیار ندارد و بانک مرکزی هم نتوانسته است این شاخص ها را به وضع مطلوب برساند آیا می تواند توجیهی برای افزایش توان خلق پول آنها به منظور تقویت تولید باشد؟ بدیهی است که در این شرایط، تخصیص بهیه پول نیز اتفاق نخواهد افتاد. ضمن اینکه تخصیص منابع از طریق پایه پولی آنجایی برای اقتصاد، مضر و تورم زاست که پایه پولی ایجاد شده وارد بودجه شود. در غیر این صورت در شرایطی که پایه پولی ایجاد شده توسط بانک مرکزی با سازوکار مناسبی از طریق خطوط اعتباری و بدون انحراف به تولید تخصیص یابد، خلق نقدینگی صورت گرفته می تواند مفید باشد.

در اینجا می توان به یادداشت دکتر تیمور رحمانی استاد اقتصاد دانشگاه تهران در روزنامه دنیای اقتصاد در تاریخ 7 آبان ماه سال جاری نگاهی انداخت. ایشان در این یادداشت بیان می کنند: "تا آنجا که دانش پول گرایی ما اجازه میدهد در تحلیل های فریدمن و سایر پول گرایان، توجه چندانی به پایه پولی نمیشد و عمدتاً حجم نقدینگی و وشد آن بود که به عنوان عامل مؤثر در ایجاد تقاضای کل و در نتیجه تورم در بلند مدت مورد توجه قرار می گرفت. بنابراین اگر قرار باشد از منظر جلوگیری از گسترش تقاضای کل و ایجاد تورم به موضوع نگاه کنیم هنگامیکه نقدینگی رشد کند، حتی اگر پایه پولی رشد نکرده باشد هم فشار تورمی بروز خواهد کرد. در آنصورت هنگامیکه قرار است نگران تورم باشیم، قاعدتاً باید نگران رشد نقدینگی باشیم، چه این رشد نقدینگی از پایه پولی سرچشمه گیرد و چه از ضریب فزاینده نقدینگی، در شرایطی که اقتصاد در رونق و تورم باشد، افزایش نقدینگی از طریق ضریب فزاینده نقدینگی (افزایش نقدینگی منتج از نیروهای بازار) مطلوب است اما در شرایطی که اقتصاد در رکود باشد، رشد نقدینگی حاصل از پایه پولی ارجحیت دارد.

مسئله مهم این است که از پایه پولی غولی نسازیم که فقط کافیست به آن نزدیک نشویم تا در امان باشیم. ممکن است پایه پولی را افزایش داد و خیلی نگران تورم نبود. به عنوان مثال بانک مرکزی می تواند تسهیلات ارزان و سهل به بانک ها اعطا کند تا از سوی آنها، صرف وام سهل و آسان به بنگاههای زود بازده شود. آن بنگاههای به ظاهر زودبازده نیز پس از گرفتن تسهیلات آن را در بازار ارز، طلا، مسکن و کالاهای مصرفی خرج کنند چنین روشی قاعدتاً تورم زاست و زیانبار.

اما ممکن است بانک مرکزی تسهیلات نسبتاً ارزان در اختیار بانک ها قرار دهد که آنها نیز با ضمانت تصاحب سهام در صورت عدم بازپرداخت به بانکهایی که با مضیقه شدید تأمین منابع مالی روبرو هستند این تسهیلات را واگذار کنند که در خروج از رکود مؤثر باشد و فشار تورمی چندانی ایجاد نکنند. فراموش نکنیم متوسط تورم اقتصاد ایران از سال 1315 تا کنون 26/15 درصد بوده است و در حال حاضر چندین ماه است که تورم نقطه به نقطه از این عدد کمتر است و به همین دلیل ممکن است پایه پولی دیگر ابزار بدی نباشد بلکه تشخیص این است چه موقع و چگونه این پایه پولی را در کنار سایر ابزارهای سیاست پولی، محدود یا تحریک کرد بهمین جهت بنظر میرسد مناسب باشد اندکی در مورد ضرورت تأکید فعلی بر محدود کردن رشد پایه پولی بازنگری داشته باشیم.

 


١١:٢٣ - يکشنبه ١٦ آذر ١٣٩٣    /    شماره : ١٥٠    /    تعداد نمایش : ١١٣٠


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





محتويات مرتبط

اخبار
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 19116
 بازدید امروز : 257
 کل بازدید : 2903103
 بازدیدکنندگان آنلاين : 7
 زمان بازدید : 0/1250
عضویت در سرویس خبری
نام :   
ایمیل :   
نرخ ارز
نرخ ارز    ۱۳۹۶/۱۰/۲۷
usd دلار آمريکا ۳۶,۵۵۴ down
gbp پوند انگليس ۵۰,۴۰۶ down
chf فرانک سويس ۳۸,۰۲۹ up
sek کرون سوئد ۴,۵۵۱ down
nok کرون نروژ ۴,۶۴۶ up
dkk کرون دانمارک ۶,۰۲۱ eq
inr روپيه هند ۵۷۳ down
aed درهم امارات ۹,۹۵۴ down
kwd دينار کويت ۱۲۱,۵۱۲ down
pkr100 يکصد روپيه پاکستان ۳۲,۹۸۳ down
jpy100 یکصد ين ژاپن ۳۳,۰۴۴ up
hkd دلار هنگ کنگ ۴,۶۷۳ eq
omr ريال عمان ۹۵,۰۶۷ down
cad دلار کانادا ۲۹,۳۸۰ down
zar راند ۲,۹۷۹ up
try لير ترکيه ۹,۶۲۵ down
rub روبل روسيه ۶۴۸ down
qar ريال قطر ۱۰,۰۴۳ down
iqd100 يکصد دينار عراق ۳,۰۸۸ up
syp لير سوريه ۷۱ eq
aud دلار استراليا ۲۹,۱۱۲ down
sar ريال سعودی ۹,۷۴۸ down
bhd دينار بحرين ۹۷,۲۱۷ down
sgd دلار سنگاپور ۲۷,۶۶۳ up
lkr10 ده روپيه سريلانکا ۲,۳۸۸ up
npr100 يکصد روپيه نپال ۳۵,۶۱۳ down
amd100 يکصد درام ارمنستان ۷,۵۶۸ up
lyd دينار ليبی ۲۷,۲۷۲ up
cny یوان چين ۵,۶۸۴ down
thb100 يکصد بات تايلند ۱۱۴,۵۰۰ down
myr رينگيت مالزی ۹,۲۳۵ down
krw1000 يک هزار وون کره جنوبی ۳۴,۳۲۴ down
eur یورو ۴۴,۸۴۵ down
kzt100 يکصد تنگه قزاقستان ۱۱,۲۰۷ up
afn افغانی افغانستان ۵۲۷ eq
byn روبل جديد بلاروس ۱۸,۲۵۲ down
azn منات آذربايجان ۲۱,۶۲۹ up
tjs سومونی تاجيکستان ۴,۱۴۲ eq
vef بوليوار جديد ونزوئلا ۳,۶۶۰ down
منبع : بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

طراحی و اجرا: توسعه اطلاعات سحرگاه (متين تايم)      Powered by: MatinTime (Development of Information) 2012